انسان متعالیتوسعه فردیمدیران متعالی

چقدر از کاربرد‌های هوش هیجانی در زندگی خود خبر دارید

شاید تا کنون چندین بار اسم هوش هیجانی را شنیده باشید و شاید تا الان این کلمه برای شما نااشنا بوده اما در حوزه روانشناسی هوش هیجانی نقش مهمی در زندگی انسان‌ها دارد. در هنگام استرس عصبانیت و موقعیت‌های مختلف پاسخی که به شرایط می‌دهیم ناشی از هوش هیجانی است. به همین دلیل هوش هیجانی کاربرد زیادی در زندگی انسان دارد. این هوش به شناخت احساسات و جلوگیری از احساسات منفی کمک می‌کند.

هوش هیجانی

هوش هیجانی

 

هوش هیجانی در حوزه‌ی روانشناسی اهمیت بسیاری دارد. کلمه هوش هیجانی کلمه جدیدی است اما تعریف آن چندین قرن است که در روانشناسی مورد استفاده قرار گرفته است. پاسخ انسان به شرایط مختلف مانند استرس عصبانیت،  اضطراب و ترس ناشی از هوش هیجانی است.

 

به همین دلیل هوش هیجانی نقش زیادی در زندگی انسان‌ها دارد و به مردم کمک می‌کند احساسات خود را بهتر شناخته و از احساسات منفی خود جلوگیری کنند. در واقع این هوش باعث اعتماد به نفس ما در ارتباط با  دیگران میشود و به ما کمک می‌کند رفتار و روابط خود با دیگران را بهترکنترل کنیم.

 

هوش هیجانی چیست

ابتدا بهتر است تعریفی در مورد هوش هیجانی به شما ارایه دهیم. هوش هیجانی یعنی توانایی  شناسایی و درک احساسات خود و دیگران و دادن پاسخ و واکنش مناسب در موقعیت‌های مختلف. هوش هیجانی نوعی توانایی در انتخاب واکنش صحیح به رفتار شخص دیگر است.

این توانایی برای ارتباط با دیگران درک آنها  مدیریت احساسات خود به روش موثر و مثبت می‌باشد و به افراد کمک می‌کند در شرایط پر تنش  استرس و اضطراب خود را کاهش‌   دهند و با ایجاد همدلی و بهبود رابطه با خود و دیگران با چالش‌های زندگی مواجه شوند. دانیل گلمن نقل قولی از ارسطو را در مورد این هوش در یکی از سخنرانی‌های خود بیان کرده است که تعریف واضح و روشنی از هوش هیجانی ارایه می‌دهد

عصبانی شدن آسان است همه می‌توانند عصبانی شوند اما عصبانی شدن در برابر شخص مناسب

به میزان مناسب

در زمان مناسب

به علت مناسب

و به روش مناسب

آسان نیست

 

هوش هیجانی و نقش آن در توسعه مهارت‌های فردی

شاید بتوان مهم‌ترین نقش هوش هیجانی را کنترل احساسات دانست. کنترل احساسات در تصمیم‌گیری صحیح به افراد کمک می‌کند و باعث پاسخ مناسب به واکنش و رفتار افراد دیگر می‌شود. طبق سخن گلمن هوش هیجانی در رهبری و مدیریت بسیار ضروری می‌باشد چرا که  در مدیریت  یا رهبری ویزگی‌هایی چون ارتباط صحیح  انعطاف پذیری و خودشناسی نقش مهمی دارد و هم چنین باید با توانایی کنترل احساسات خود در موقعیت‌های استرس زا اوضاع را کنترل کنند. اما رهبران با هوش هیجانی پایین در چنین شرایطی و تحت استرس‌نمی توانند هیجانات خود را کنترل کنند.

پس شناخت احساسات و مدیریت خود که در حوزه این هوش قرار دارند،  به افراد کمک می‌کند توانایی‌های را در زمینه‌های مختلف به خصوص مدیریت و رهبری توسعه دهند و در شرایط مختلف با دادن پاسخ مناسب به پیشرفت کاری خود کمک کنند. به همین دلیل کار کردن بر روی پنج مولفه هوش هیجانی یعنی خود آگاهی خود تنظیمی  همدلی  خود انگیزی  به افراد کمک می‌کند مهارت‌های خود را در زندگی اجتماعی توسعه دهند.

 

 

 

 

 

تعریف دانیل گلمن از هوش هیجانی

تعریف دانیل گلمن از هوش هیجانی

 

دانیل گلمن روانشناس آمریکایی و دانش اموخته دانشگاه هاروارد می‌باشد. او با انجام آزمایش‌های عصب شناسی دو بعدی بودن ذهن را از لحاظ هیجانی و منطقی ثابت کرد. شهرت گلمن بخاطر نوشتن کتاب  هوش هیجانی یا هوش عاطفی  است که در این کتاب تعریف جامع و البته ساده‌تری از هوش هیجانی ارائه شده است.

او  در کتاب مشهور خود در این‌باره از دو کلمه کلیدی یعنی ذهن منطقی و ذهن هیجانی صحبت می‌کند طبق تعریف او ذهن هیجانی عامل بسیاری از شکست‌ها و موفقیت‌های افراد در زندگی می‌باشد

دانیل گلمن به عنوان پدر هوش هیجانی این هوش را این گونه تعریف می‌کند

هوش هیجانی شامل توانایی هایی مثل انگیزه دادن به خود  پشتکار در شرایط دشواری و سرخوردگی  کنترل رفتار‌های تکانشی به تاخیر انداختن خواسته‌ها  تنظیم هیجانات جلوگیری از غلبه استرس بر قدرت فکر کردن و همدلی با دیگران است. این تعریف جامع و پیچیده‌تری نسبت به تعاریف دیگر گلمن از هوش هیجانی است

اما او هدف این تعریف را در دو مورد بیان می‌کند

برانگیخته کردن احساسات خود و دیگران

استفاده از احساسات و هیجانات در ارتباط با افراد دیگر

هم‌چنین او تاکید دارد بیان کند هوش هیجانی در مقایسه با بهره هوشی یا همان ای کیو شاخص بهتری برای موفقیت یا شکست افراد در تصمیمات زندگی می‌باشد. بهره هوشی بالا لزوما به معنای داشتن هوش هیجانی بالا‌نمی باشد و هوش هیجانی اهمیتی فراتر از هوش ای کیو دارد. از نظر او ای کیو همه چیز نیست و عامل مهم در موفقیت هوش عاطفی است. درک هوش هیجانی اهمیتی فراتر از بهره هوشی یا ای کیو دارد.

مولفه‌های هوش هیجانی

 

مولفه های هوش هیجانی

هوش هیجانی چقدر در موفقیت و رسیدن به اهدافمان ما را کمک می‌کند این سوالی است که در کتاب گلمن با توجه به پنج مولفه‌ی هوش هیجانی که ارایه کرده پاسخ داده می‌شود.

خود آگاهی

یعنی آگاهی عمیق از نیاز‌ها و خواسته‌ها هیجان و احساسات و خصوصیت‌های شخصیتی مانند نقاط ضعف و قوت. خودآگاهی به افراد کمک می‌کند احساسات خود را بشناسند، واکنش‌های خود را موقعیت‌های مختلف بدانند و بین هیجانات و و خواسته‌های مختلف خود تفاوت قائل شوند.

خود آگاهی از ما می‌خواهد از احساسات منفی مانند اضطراب ترس و غم خودداری کنیم. کلید اصلی رشد خود آگاهی در شناخت حالات عاطفی خودمان و چگونگی تاثیر این عواطف بر تصمیمات زندگی ما است.

خود تنظیمی

یعنی تنظیم عواطف احساسات و خواسته‌ها در جهت تحقق اهداف خود که خود آگاهی و خود تنظیمی دو اصل وابسته به هم هستند

خود تنظیمی به افراد کمک می‌کند احساسات خود در موقعیت‌های مختلف نسب به شرایط متفاوت تنظیم کنند در نتیجه این افراد قابلیت انعطاف پذیری زیادی دارند هم‌چنین خود تنظیمی به ما کمک می‌کند تا توانایی در نظر گرفتن راه حل‌های مختلف برای یک وضعیت یا مشکل خاص را توسعه دهیم.

 

 

خود انگیزی

انگیزه عامل محرک و اصلی هر کاری است بدون انگیزه هیچ کاری به هدف نهایی خود‌نمی رسد. انگیزه نقش مهمی در پیش برد اهداف به بهترین وجه خود را دارد و باعث تحمل سختی‌های کار می‌شود. افراد دارای انگیزه معمولا دارای هدف بزرگی اند و بسیار مسولیت پذیر و متعهد نسب به وظیفه‌ی خود هستند و تلاش می‌کنند تا کار خود را در کوتاه ترین زمان انجام دهند

 

همدلی یا شناسایی هیجان‌های دیگران

همدلی با دیگران ریشه در پذیرش احساسات خود دارد هر چقدر در شناخت احساسات خود ماهرتر باشیم می‌توانیم احساسات دیگران را بهتر درک کنیم. همدلی با دیگران باعث ایجاد روابط عمیق‌تر وصمیمی‌تر می‌شود. درک احساسات دیگران و همدلی با آنان به معنای واکنش مناسب در برابر احساسات دیگران است. همدلی باعث افزایش تجربیات روابط و درک کلی از خود و دنیای اطرافمان می‌شود.

 

 

 مهارت‌های اجتماعی

مهارت های اجتماعی در هوش هیجانی

 

این یک تعریف بسیار گسترده است به طور کلی مهارت‌های اجتماعی یعنی توانایی ارتباط و تعامل با دیگران که این توانایی نتیجه‌ی شناخت احساسات خود و دیگران و تنظیم روابط بین افراد می‌باشد. مهارت‌های اجتماعی ارتباط با دیگران شامل ارتباط‌های کلامی گوش دادن موثر پیگیری کار افراد و… می‌باشد.

به طور کلی مهارت‌های اجتماعی خوب شامل کلیه مولفه‌های هوش هیجانی یعنی خود آگاهی خود تنظیمی همدلی و انگیزه می‌باشد. مهم‌ترین نکته در این مولفه‌ها اکتسابی بودن انها نسبت به ای کیو می‌باشد. هوش هیجانی افراد در هنگام تولد به طور کلی یکسان است به همین دلیل این هوش یک استعداد ذاتی نیست بلکه توانایی است که از طریق اموختن و بهره مندی از این پنج مولفه می‌تواند به سطح بالاتری برسد.

 

فواید هوش هیجانی

* هوش هیجانی به ما کمک می‌کند عواطف و احساسات خود را کنترل کنیم و هیجانات خود را در زمان اتفاقات حساس مدیریت کنیم

*این هوش باعث افزایش ارتباط با دیگران می‌شود و زندگی شادتر و آرام‌تری را فراهم می‌‌کند.

*افراد دارای هوش هیجانی بالا با انتخاب رفتار‌های موثر و مجادله نکردن وقتشان را هدر‌نمی‌دهند در نتیجه زمان خود را بهتر مدیریت می‌کنند.

*ترس و اضطراب از جمله مواردی است که زندگی افراد را دچار ناملایماتی می‌کند بالا بودن هوش در این زمینه کمک می‌کند افراد احساسات خود را کنترل کنند و تصمیم بهتری اتخاذ کنند.

*بالا بودن این هوش در ارتباط برقرار کردن با افرادی که از نظر عقیده  عملکرد و سن  با آنها متفاوت اند احساس راحتی کنند و در کنار آنها احساس خوش حالی داشته باشند.

*هوش هیجانی در زمان چالش‌های زندگی به ما کمک می‌کند در تامین بهداشت روانی خود موفق باشیم.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

امتیاز دهی به این مطلب

امتیاز کاربران: اولین نفر باشید!
برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن