پدر متعالیخانواده متعالی

عوامل موثر بر رابطه پدر و فرزند؛ پدرها چه کارهایی باید انجام دهند؟

اهمیت رابطه پدر و کودک

به دلیل نقش پدر در تربیت و شکل گیری شخصیت کودک، رابطه پدر و فرزند از اهمیت زیادی برخوردار است. در دوران بارداری پدر و مادر در کنار هم برای آینده فرزندشان برنامه ریزی و برای تولد فرزندشان لحظه شماری می‌کنند. زمان تولد کودک برای پدرها معمولاً احساسات متفاوتی را از جمله احساس شادی، غرور، تعجب، نگرانی به همراه دارد. زمانی که پدر کودکش را در آغوش می‌گیرد احساس مسئولیت بیشتری در او نسبت به قبل برای ایجاد امنیت و حفاظت و برآوردن خواسته‌های کودک ایجاد می‌شود. همچنین در مراقبت از کودک پدرها نقش فعالی بازی می‌کند. بدون اینکه از قبل دستورالعمل خاصی یاد گرفته باشند، به طور ذاتی و از روی علاقه از فرزند خود مراقبت می‌کنند. شاید نتواند همه کارها را مانند مادر انجام دهند ولی مشارکت در نگهداری کودک به آنها اعتماد به نفس می‌بخشد.

روش های تربیتی معمول توسط پدر و مادر

سه روش تربیتی رایج و معمول در ارتباط مادر، پدر و فرزند وجود دارد. در روش اول پدرها به خواسته‌ها و نیازهای فرزندانشان بیش از پیش توجه می کنند و احتمال اینکه فرزندان آن‌ها شخصیتی لوس و وابسته پیدا می کند، وجود دارد.
از طرف دیگر اگر پدر و مادر با هدف داشتن کودکانی با شخصیت مستقل نسبت به تربیت کودک بی‌توجهی نشان می‌دهند، ولی برعکس تصوراتشان شخصیت کودکشان در آینده منزوی، افسرده و گاهی پرخاشگر می‌شود. این کودکان برای جلب توجه والدین دست به هر کاری مثل پرخاشگری، صدمه زدن به خود می‌کنند.
روش میانه بر برآوردن نیاز و خواسته های کودک در حد اعتدال است. یعنی والدین تلاش خود را برای فراهم کردن خواسته و نیاز کودک می کنند. در این روش پدر و فرزند ارتباط متقابل و موثری با یکدیگر دارند. زمانی که فرزندان اشتباه می‌کنند پدرها می‌توانند با ملایمت اشتباه آن‌ها را گوشزد کرده و آن‌ها را به انجام کار درست تشویق کنند.

 

ارتباط پدر و فرزند

رابطه پدر و فرزند و شکل گیری دلبستگی

نقش پدرها فقط به عنوان تامین کننده مالی و رفاه خانواده خلاصه نمی‌شود. در رابطه پدر و فرزند نقش پدر معمولا به عنوان یک الگو برای کودک می باشد. به طوری که در دوره‌های حساس زندگی کودک، پدر موثرترین نقش را در شکل گیری شخصیت فرزند و ایجاد دلبستگی بین طرفین دارند.
رابطه پدر و فرزند می‌تواند رابطه‌ای حساس، نزدیک، صمیمی و دوستانه باشد. ساختار شخصیت کودک از تعامل با والدین شکل می‌گیرد. کودکان با مشاهده رفتار پدر و تعامل او با مادر و اطرافیان نحوه برخورد و طریقه صحبت با دیگران را یاد می‌گیرند. در واقع رفتارهای کودکان از والدینشان منشا می گیرد. در سن کودکی والدین بر اساس ارزشهای جامعه، فرهنگ و آداب و رسوم با تشویق و تنبیه، کودک را ملزم به رعایت قوانین می‌کند.
از سن ۳ تا ۱۲ سالگی شخصیت کودک شکل می‌گیرد. پدر میتواند با ایجاد ارتباط صمیمی با فرزند خود او را در مسیر درستی قرار دهد. اگر پدرها در سن کودکی نسبت به مسائل عاطفی فرزندانشان بی توجه باشند یا ارتباط موثر با فرزندانشان نداشته باعث ایجاد رفتارهای نابهنجار و منزوی شدن در کودک می‌شوند. در سن کودکی از آنجایی که کودکان کنجکاو، پویا و فعال هستند، پدر میتواند با به کارگیری روش‌های فعال نظیر بازی مناسب با سن کودک یا وقت گذراندن با کودک در مکان های تفریحی مسائل تربیتی را به او یاد دهد و در پرورش استعداد کودک به او کمک کند. در نتیجه ارتباط صمیمی بین پدر و فرزند شکل می گیرد که موجب ایجاد دلبستگی می گردد.

مراحل شکل گیری دلبستگی بین کودک و پدر

بر طبق نظریه رفتار شناسی بالبی چهار مرحله مهم از تولد تا دوره نوجوانی برای ایجاد دلبستگی در کودکان وجود دارد.

رابطه صمیمی بین پدر و کودک

مرحله اول تولد تا سه ماهگی:

در ماه‌های نخست زندگی کودک پاسخ‌های متفاوتی نسبت به افراد از خود نشان می‌دهد. کودک بعد از تولد تمایل دارد به صداهای اطرافیان گوش فرا دهد و به چهره انسان‌ها نگاه ‌کند. کودکان ممکن است با چشمان بسته در هفته‌های اول زندگی با شنیدن صدای اطرافیان تبسم کنند. البته این تبسم تا سه ماهگی نمایانگر سلیقه شخصی نیست. چرا که کودک با دیدن هر چهره‌ای می‌خندد.

مرحله دوم سه تا شش ماهگی:

حدوداً در ۳ ماهگی رفتار کودک کند. در این دوره کودک واکنش خود را نسبت به آشنایان خود از جمله پدر محدود می‌کند. به طوری که اگر فرد غریبه‌ای به او نگاه کند فقط کودک به او خیره می‌شود. بین ۴ تا ۵ ماهگی کودک با شنیدن صدای پدر صداهایی را از دهان خود خارج میکند و برای گرفتن قسمتی از اندام آشنایان بخصوص مو اقدام می‌کند. در این مرحله کودکان قویترین حس دلبستگی را با شخصی پیدا می‌کنند که بیشترین ارتباط متقابل را با آن‌ها داشته باشد.

مرحله سوم ۶ ماهگی تا ۳ سالگی:

تا ۶ ماهگی کودک بیشترین توجه را به فردی که احساس دلبستگی نسبت به او دارد پیدا می‌کند. به طوری که کودک در غیاب او گریه می‌کند. معمولاً در این سنین فرزند دختر نسبت به پدر بیشترین واکنش را نشان می‌دهد. اگر پدر قصد رفتن داشته باشد کودک با خزیدن وی را دنبال می‌کند. در هفت تا هشت ماهگی ترس از غریبه‌ها در کودک بیشتر نمود پیدا می‌کند به طوری که در حضور غریبه‌ها کودک گریه می‌کند و به والد خود پناه می‌برد.

مرحله چهارم سه سالگی تا پایان کودکی:

کودکان در سن دو یا سه سالگی پوستر به مراقبت نیاز دارند. در ۳ سالگی فهم کودک بیشتر می‌شود و تا اندازه‌ای حرف والد خود را بهتر درک می‌کند.

دلبستگی پدر و فرزند

عوامل موثر در رابطه پدر و فرزند

عواملی نظیر زمان تولد، استرس مالی و احساسی، روابط اجتماعی و فرهنگی، جنسیت والدین، خلق و خوی کودک و شخصیت والدین می‌توانند بر کیفیت رابطه پدر و فرزند تاثیر بگذارند. به طور مثال کودکانی که زود تر از موعد به دنیا می‌آیند نسبت به سایرین حساس تر هستند. شرایط مالی و اقتصادی نقش بسیاری در ارتباط پدر و فرزند دارد. معمولا در خانواده هایی که پدر با مشکلات مالی روبه رو است و در آستانه ورشکستگی قرار دارد به دلیل وجود تنش در محیط خانواده کودکانشان پرخاشگر و عصبی هستند. در خانواده‌هایی که تعامل بین والدین با دعوا و پرخاشگری همراه است ، معمولاً کودکان رشد یافته در این خانواده منزوی و یا پرخاشگر می‌شوند. پس محیط و تعامل والدین با یکدیگر نقش مهمی در شکل گیری شخصیت کودک دارد.
روابط اجتماعی و فرهنگی تاثیر زیادی در رفتار و آینده کودک دارند. به طوری که کودکانی که پدر در سنین کودکی با آنها بازی می کرده و در انجام برخی امور از کودک درخواست کمک کند یا مسئولیت انجام کاری (متناسب با سن کودک) را بر عهده کودک قرار دهد یا در برخی تصمیمات از کودک نظر سنجی کند کودک پرورش یافته در چنین خانواده ای اعتماد به نفسش افزایش یافته و قدرت سخن وری و روابط عمومی بالایی پیدا می کند. در نتیجه آینده روشن تری نسبت به سایرین دارد .

اثرات منفی عدم حضور پدر بر زندگی کودک

تحقیقات نشان می‌دهد در خانواده‌هایی که پدر حضور ندارند کودک در سن نوجوانی و جوانی با مشکلات رفتاری، سلامت جسمی و روحی مواجه می‌شوند. معمولا در این نوع خانواده‌ها سطح تحصیلات فرزندان پایین می‌باشد. برعکس در خانواده‌هایی که پدر در امر تربیت مشارکت دارد و با فرزندانش بازی می‌کند ، ارتباط پدر و فرزند عمیق تر شده و عزت نفس و اعتماد به نفس کودک افزایش یافته، در نتیجه کودکان در زمینه تحصیلات و مهارت‌های ارتباطی با دیگران در آینده موفق تر خواهند بود.

مشارکت پدر در رابطه با کودک

وظایف پدر در برابر ارتباط با کودکان چیست؟

به باور برخی در تربیت کودک فقط مادر نقش بنیادی دارد و نقش پدر در زندگی کودک تامین نیازهای مالی و رفاهی می‌باشد. در صورتی که این باورها غلط است. ارتباط پدر و فرزند امری حیاتی و مهم است . پدر مانند مادر وظایفی را در زمینه تربیت و آموزش کودک بر عهده دارد.
از وظایف پدر ایجاد محیط امن و آرام در خانواده، فراهم کردن نیازهای اولیه کودک مثل خوراک و پوشاک، تامین امکانات رفاهی نظیر خرید اسباب بازی و ایجاد بستر‌های آموزشی می باشد. کودکان در سن حساس خود از والدین به ویژه پدر الگوبرداری یا به اصطلاح نقش پذیری می‌گیرند. یعنی حرکات و گفتار پدر یا مادر را الگو برداشته و همان گونه عمل می‌کند.

بازی پدر و فرزند

برای اینکه در تربیت کودک خود دچار اختلال نشوید ، بایستی پدر در کنار مادر برای امور مرتبط به تربیت با هم توافق و همکاری داشته باشند. یکی از این روش‌های تربیتی موثر بازی پدر با کودک است. زمانی که کودک می‌بیند که پدر علاوه بر مشغله‌های کاری برای او وقت می‌گذارد یا مورد توجه والد است، وابستگی عمیقی میان کودک و پدر شکل می‌گیرد. از آنجایی که شخصیت کودکان در سنین پایین فعال، پویا و کنجکاو است. بازی پدر با کودکان می‌تواند استعدادهای کودک را شکوفا کنند. معمولاً کودکان تمایل زیادی برای بازی کردن با پدر از خود نشان می‌دهند چرا که بازی‌های پدر وکودک هیجانی تر می‌باشد.

نقش بازی در شکل گیری شخصیت کودک

منابع:
https://www.google.com/search?q=google+translate&oq=g&aqs=chrome.1.69i57j69i59l2j69i60.2360j0j7&{google:bookmarkBarPinned}sourceid=chrome&{google:instantExtendedEnabledParameter}{google:omniboxStartMarginParameter}ie=UTF-8
https://www.doctorabel.us/child-development/factors-that-affect-parentchild-relationships.html
https://boba.com/blogs/boba-reads/the-importance-of-dads
https://www.inspq.qc.ca/en/tiny-tot/family/being-father/new-role

امتیاز کاربران: اولین نفر باشید!

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن